Sâm đất là gì? Tác dụng và một số lưu ý khi sử dụng sâm đất

Khoảng vài năm trở lại đây, sâm đất là một món ăn tạo trào lưu, được chị em đổ xô tìm mua. Người ta cũng truyền tai nhau những công dụng tuyệt vời cho sức khỏe của khoai sâm đất. Cùng bài viết này tìm hiểu xem đằng sau hương vị ngọt ngon liệu có những lợi ích nào?

Củ sâm đất là gì?

Theo các tài liệu công bố của Viện y dược học TP.HCM, củ sâm đất có tên gọi khác là Yacon, Hoàng Sin Cô hay địa tàng thiên. Nhưng chị em nội trợ thường quen gọi bằng tên khoai sâm đất do hình dáng củ khá tương đồng với khoai lang. Đây là một loại cây du nhập từ Tân Cương, Trung Quốc, thuộc họ thân thảo mọc đứng, hiện được trồng nhiều nhất tại Lào Cai.

Củ sâm đất khi bổ ra ruột trắng trong hoặc ngả vàng nhạt, mọng nước. Củ tươi ăn giòn ngọt, đặc biệt mùi rất giống với nhân sâm. Theo những hướng dẫn sử dụng, sâm đất có thể ăn sống rất thanh mát, hoặc chế biến thành nhiều món ăn bổ dưỡng cho bữa cơm hàng ngày như sâm đất xào thịt bò, nộm củ sâm đất, mứt sâm đất. Củ sâm đất đem hầm canh còn cực kỳ dẻo thơm, tạo vị ngọt tự nhiên hấp dẫn.

Củ sâm đất

Trước đây, ít người biết sâm đất là gì. Nhưng hiện nay, loại đặc sản này được người tiêu dùng HCM và Hà Nội cực kỳ yêu thích. Cứ đến mùa thu hoạch khoảng trung tuần tháng 9 – 10, khoai sâm đất lại được rao bán dày đặc với giá dao động chỉ từ 15,000 – 50,000đ/kg tùy theo việc mua lẻ hay mua số lượng lớn.

Tác dụng của sâm đất với cơ thể

Trong củ sâm đất chứa rất nhiều các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe như saponin, sắt, protein, canxi, polysaccharides, axit béo, vitamin A, C và nhiều khoáng chất khác. Theo Tiến sĩ, Bác Sĩ Trương Thị Ngọc Lan, Phó viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, sâm đất có thành phần Fructooligosaccharides (FOS) là một chất tiền sinh prebiotics cực tốt đối với tiêu hóa. FOS cũng là chất tạo ngọt tự nhiên không gây ảnh hưởng đến chỉ số đường huyết.

Tác dụng của sâm đất đối với cơ thể

Cùng tìm hiểu một số tác dụng của sâm đất được chú ý nhất dưới đây:

Hỗ trợ giảm cân, chống béo phì

Sâm đất chứa carbohydrate, giúp mau no nên được các chị em tin tưởng sử dụng trong những khẩu phần ăn giảm cân hàng ngày. Thành phần FOS có trong củ khoai sâm đánh lừa vị giác, tạo cảm giác ngon miệng, thỏa mãn khỏi cơn đói, tránh tình trạng thèm ăn, đói vặt. Với những người béo phì, bổ sung sâm đất như một món ăn vặt lành mạnh sẽ giúp kiểm soát cân nặng rất tốt.

Tốt cho người tiểu đường

Như đã nói, sâm đất có chứa FOS ngăn chặn cơ thể hấp thụ đường đơn, kiểm soát glucose trong gan, tăng cường hoạt động của insulin trong máu. Từ đó, người tiểu đường khi dùng sâm đất với liều lượng vừa đủ sẽ bớt đi các triệu chứng của giảm insulin như khát nước nhiều, mau đói, nhìn mờ, cơ thể mệt mỏi.

Nâng cao sức khỏe tim mạch, kiểm soát cholesterol trong máu

Chất Fructooligosaccharides trong củ sâm đất khi đi vào máu sẽ chuyển hóa thành carbohydrate và polyphenol có tác dụng giảm thiểu lượng natri, cải thiện tình trạng hạ đường huyết, chống oxy hóa, ngăn ngừa cholesterol xấu, hỗ trợ rất tốt cho nhiều bệnh về tim mạch.

Chữa nóng sốt, khát nước

Theo Dược sĩ Vũ Quốc Trung, Giảng viên Khoa Dược Trường Cao đẳng Công nghệ Y Dược Việt Nam, tác dụng chính của cây sâm đất là thanh nhiệt, giải độc. Khi thời tiết nóng nực hoặc có dấu hiệu nóng sốt, củ sâm đất với lượng nước lớn có thể nhanh chóng làm dịu cơn khát, hỗ trợ hạ sốt, giúp người bệnh thấy dễ chịu hơn. Với trường hợp này, nên ăn khoai sâm đất tươi thay vì xào nấu để giữ nguyên vị tươi mát.

Hỗ trợ điều trị ung thư đại tràng

Bệnh nhân ung thư, nhất là ung thư đại tràng, hệ khuẩn đường ruột đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng do bệnh lý và các loại thuốc kháng sinh, thuốc hóa trị. Vi chất FOS của sâm đất vốn là một Prebiotics có khả năng điều chỉnh lại hệ vi khuẩn, giúp ích cho hệ tiêu hóa, tăng cường miễn dịch tự nhiên cho cơ thể. Từ đó, giúp người bệnh bớt gặp các chứng tiêu hóa khó chịu, nhanh hồi phục sau chữa trị.

Những hiểu lầm thường gặp về sâm đất

Là một thực phẩm phổ biến nhưng nhiều người chưa tìm hiểu kỹ, chỉ biết qua các hình ảnh quảng cáo, lời giới thiệu hấp dẫn trên mạng mà dẫn đến những ngộ nhận về cách dùng cũng như tác dụng của sâm đất.

Càng để lâu càng…ngon?

Nhằm kích thích người mua với số lượng lớn, nhiều người bán giới thiệu rằng sâm đất để lâu sẽ se vỏ, “đọng mật”, thậm chí càng để ăn càng ngon ngọt hơn lúc mới mua. Tuy nhiên, các bác sĩ đã chỉ ra sự thật rằng cũng giống như mọi loại rau củ, trái cây khác, củ sâm đất chỉ có giá trị dinh dưỡng cao nhất khi còn tươi. Các vitamin, khoáng chất sẽ dần mất đi theo thời gian. Để lâu hơn 3-4 tháng như quảng cáo, dù khoai sâm sẽ có vị ngọt đậm do xuống nước, nhưng những lợi ích đối với sức khỏe không còn, chỉ đơn thuần là món ăn chơi vui miệng mà thôi.

Nhầm lẫn khoai sâm đất với nhân sâm

Đều là cây thuộc họ thân thảo, có hương thơm đặc trưng và tác dụng chữa bệnh, nhiều người khi lần đầu nghe thấy khoai sâm thì liên tưởng ngay đến nhân sâm. Tuy nhiên, theo y học cổ truyền, sâm đất chỉ là tên gọi chung cho các loại cây thảo dược mọc tự nhiên hoặc được nuôi trồng tại các vùng núi.

Củ sâm đất hay khoai sâm đất trong bài viết này nhắc đến thuộc 1 trong 9 loại sâm đất thảo dược phổ biến nhất tại Việt Nam. Các loại khác bao gồm sâm cau rừng, sâm quy đá, sâm đương quy, thổ hào sâm, đinh lăng nếp, đẳng sâm, tam thất bắc, và nổi tiếng nhất là sâm Ngọc Linh. Cùng là sâm thảo dược, lượng saponin trong củ khoai sâm rất nhỏ, trong khi sâm Ngọc Linh vượt trội với 56 saponin thể quý hiếm, được công nhận là top 5 nhân sâm tốt nhất thế giới.

Có thể chữa nhiều bệnh nặng

Mặc dù đã được chứng minh có một số tác dụng về dược lý nhất định, nhưng sâm đất hoàn toàn không phải thuốc chữa bệnh. Các khuyến cáo y học đều nhấn mạnh bệnh nhân cần thăm khám bác sĩ để có phác đồ, được kê toa điều trị khoa học nhất. Sâm đất chỉ đóng vai trò một thực phẩm hỗ trợ. Người tiêu dùng thông thái cần có cái nhìn tường minh, không quá tin vào quảng cáo để gặp phải những tác dụng ngoài ý muốn.
Qua bài viết trên, hy vọng bạn có được hiểu biết cụ thể nhất về loại thực phẩm đang được ưa chuộng, biết cách sử dụng sâm đất hiệu quả trong bữa ăn cũng như chăm sóc sức khỏe gia đình, bản thân.

5/5 - (1 bình chọn)
Bình luận bài viết (0 bình luận)